Diagnoza ASD i co dalej?

 

Diagnoza zaburzenia jest pierwszym krokiem w kierunku rozpoczęcia postępowania terapeutycznego.

Pierwszym krokiem jest uzyskanie orzeczenia o kształceniu specjalnym i orzeczenia o niepełnosprawności. Kolejnym krokiem jest wybór placówki edukacyjnej dla dziecka i stworzenie programu edukacji i terapii.

Na koniec zawsze pozostaje pytanie, czy placówka edukacyjna dziecka i terapie, które są w niej organizowane są wystarczające? Czy można bardziej pomóc dziecku? Oferta terapii i zajęć wspomagających jest szeroka, kampanie marketingowe zachęcają do skorzystania z różnych terapii, często niepotwierdzonych naukowo. To do rodzica należy ta decyzja.

W Polsce mamy podwójny system orzekania o niepełnosprawności i kształceniu specjalnym dzieci.

Kto wydaje orzeczenie?

 

Co wiąże się z otrzymaniem orzeczenia?

Opinia o wczesnym wspomaganiu rozwoju

Dziecko niepełnosprawne ma prawo do bezpłatnego wczesnego wspomagania rozwoju, zapewnianego przez system oświaty. Aby uzyskać takie wsparcie, należy zgłosić się do publicznej! specjalistycznej poradni psychologiczno-pedagogicznej w celu uzyskania opinii.

Zajęcia WWR powinny być dostosowane do potrzeb dziecka. Są one realizowane przez zespoły wczesnego wspomagania, indywidualnie lub w małych grupach, na terenie poradni, przedszkoli i szkół, które zatrudniają specjalistów i posiadają odpowiedni sprzęt. Zajęcia te mogą odbywać się także w domu, w szczególności z dziećmi, które nie ukończyły 3. roku życia.

Limit godzinowy zajęć określają przepisy oświatowe i jest to 8h miesięcznie. Zajęcia realizuje się z dziećmi od momentu uzyskania opinii do czasu rozpoczęcia przez dziecko nauki w klasie pierwszej szkoły podstawowej.

Dokładny przebieg zajęć uzależniony jest od potrzeb danego pacjenta – u dzieci z nieprawidłowościami rozwoju ruchowego prowadzone są przede wszystkim różne ćwiczenia usprawniające, z kolei u maluchów z zaburzeniami mowy największy nacisk kładziony jest na pracę z logopedą.

Pomoc jest udzielana zarówno dziecku, jak i jego rodzinie. Opiekunom proponowana jest chociażby psychoedukacja – polega ona m.in. na wyjaśnieniu, skąd się wzięły problemy ich pociechy, a także opowiedzeniu, na czym dokładnie polegają stwierdzone u niej zaburzenia. Rodzinom udzielane jest także wsparcie w zakresie tego, jak mają oni interpretować i reagować na zachowania dziecka, a także pomaga się im w przystosowaniu warunków domowych do potrzeb dziecka.

Kolejnym krokiem podejmowanym przez rodzica jest wybór placówki edukacyjnej

Czym kierować się podczas wyboru placówki edukacyjnej?

Jakie mogą być plusy i minusy każdej formy nauczania?

Wybór ten należy tylko i wyłącznie do rodzica. Natomiast o czym warto pamiętać?

Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny

IPET to podstawowy dokument regulujący funkcjonowanie dziecka z orzeczeniem. Przygotowywany jest przez zespół pracowników placówki edukacyjnej, przy udziale rodziców na podstawie informacji zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego i wielospecjalistycznej oceny funkcjonowania ucznia.

Wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania ucznia, jest to arkusz opisujący:

  • indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne, mocne strony, predyspozycje, zainteresowania i uzdolnienia ucznia;
  • zakres i charakter wsparcia ze strony nauczycieli, specjalistów
  • przyczyny niepowodzeń edukacyjnych, wychowawczych lub trudności w funkcjonowaniu ucznia, ograniczenia utrudniające funkcjonowanie i uczestnictwo ucznia w codziennym życiu placówki
  • efekty działań podejmowanych w celu poprawy sytuacji

Program powinien powstać do 30 września lub w terminie 30 dni od przekazania przez rodziców orzeczenia.

Za realizację zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ucznia odpowiada dyrektor

IPET jest przygotowywany na dany etap edukacyjny, a jego ewaluacja powinna się odbywać przynajmniej 1 raz w roku szkolnym. Nasze doświadczenie pokazuje, że IPET tworzony co pół roku wiąże się ze stałą ewaluacją oraz pozwala na usprawnianie współpracy z rodzicami (rodzice wiedzą co jest robione, co przynosi efekty i jakie są dalsze plany terapeutyczne).

Podsumowując elementy bazowe programu terapeutycznego dla dziecka

Opiera się on na orzeczeniu, natomiast to zespół przygotowujący IPET decyduje o jego strukturze na podstawie aktualnego funkcjonowania dziecka.

Należy pamiętać, że orzeczenie o kształceniu specjalnym wydaje się na okres roku szkolnego, etapu edukacyjnego albo okresu kształcenia w danej placówce. Co to znaczy? Zalecenia przedstawione w orzeczeniu nie będą realizowane wszystkie jednocześnie od samego początku!!!

Bardzo często w mojej pracy spotykam się z różnego rodzaju „propozycjami” ze strony rodziców dziecka ze spektrum, z ich pomysłami na postępowanie terapeutyczne.

Najczęściej jest tak, że rodzice naciskają na mowę. Najważniejsze dla nich jest to, żeby dziecko zaczęło mówić. Tylko, że to nie takie proste. Jak rozpocząć pracę logopedyczną, jeśli mamy problem np. z autoagresją; jeśli dziecko nie przestrzega podstawowych norm społecznych; jeśli nie potrafi utrzymać koncentracji i wspólnego pola uwagi z terapeutą? Dlatego też niezwykle ważna jest dobra współpraca z rodzicem i obopólne zrozumienie.

A zatem, stworzono IPET, zaplanowano proces terapeutyczny…

Teraz przed terapeutami najtrudniejsze zadanie – zmotywowanie rodziców do efektywnej współpracy! Oddziaływanie terapeutów na rodzica jest bardzo ważne, a niestety często pomijane. Dlaczego? Ponieważ to sami rodzice najczęściej kreują taką a nie inną atmosferę – brak współpracy.

Współpraca terapeutów z rodzicami oraz akceptacja zaburzenia przez rodziców jest niezwykle ważna. Te elementy są podstawą efektywnej terapii. Jeśli nie będzie zrozumienia cały proces terapeutyczny będzie zaburzony.

 

 

 

Marta Miętus
Psycholog
Dyrektor Centrum Diagnozy i Terapii Vivere Aude