Mam autyzm. Jak mógłbym o tym powiedzieć innym?

 

W pewnym momencie osoba z zaburzeniami ze spektrum autyzmu staje przed podjęciem decyzji czy mówić swoim znajomym, przyjaciołom o swojej niepełnosprawności. Jest to trudne zagadnienie, ale wydaje się być szalenie ważne.

W kształtowaniu świadomości na temat autyzmu ogromną rolę odgrywa rodzic. To od niego w dużej mierze zależy jak dziecko z zaburzeniami będzie postrzegało samego siebie i jak będzie wyglądał proces akceptacji zaburzenia przez dziecko. Podejście do zaburzenia prezentowane przez rodziców powieli dziecko a skutkiem tego będzie sposób informowania innych o ASD. Od tego zależą reakcje otoczenia. Jeśli coś postrzegamy jako trudne, nieprawidłowe, dziwne, automatycznie sugerujemy otoczeniu jak powinno zareagować.

A zatem…

Autyzm to jedna z moich cech

Czym jest autyzm?

Autyzm jest niewidoczny.

Nikt nie może go zobaczyć.

To jedna z cech, które składają się na to kim jestem.

Autyzm ma związek z moim mózgiem.

Autyzm sprawia, że doświadczam świata w określony sposób, czasem tak jak inni, a czasem zupełnie inaczej.

 

Dlaczego autyzm?

Jeszcze nie wiadomo do końca, dlaczego niektórzy ludzie są autystyczni a niektórzy nie.

Ale...

  • Autyzm nie jest chorobą
  • Urodziłaś/-łeś się z autyzmem. Być może Twoi rodzice nie wiedzieli od początku o Twoim zaburzeniu, dowiedzieli się gdy stawałaś/-łeś się starszy, ale cały czas cię kochali i będą kochać.
  • Autyzm może być uwarunkowany genetycznie, a to oznacza że czasem ktoś z mojej rodziny też może być autystyczny
  • Autyzm nie jest zły

Jak nazwać autyzm?

Czy w ogóle muszę mówić, że jestem autystyczny?

Oczywiście, że nie. Ale każda bliższa relacja powinna opierać się na szczerości. Może się okazać, że powiedzenie komuś o swoim zaburzeniu przyniesie ulgę oraz więcej korzyści.

Co możesz zyskać?

  • Akceptację Twoich zachowań, które wcześniej mogły być niezrozumiałe dla znajomych
  • Jeśli wyjaśnisz jak, to w trudnej sytuacji znajomi będą wiedzieli jak ci pomóc
  • Zwiększony pozom tolerancji

Mówiąc wprost o tym, że masz autyzm nie robisz z tego nie wiadomo czego, po prostu uznajesz to za część Ciebie. Jeśli Ty sam będziesz traktował swoje zaburzenie jako część Ciebie, to inni też tak będą je traktować. Grunt to nie ukrywać i nie wstydzić się tego, to przyczyni się do większego komfortu w Twojej najbliższej przestrzeni. Przecież nie masz się czego wstydzić! Działasz w inny sposób ale cały czas uczysz się nowych rzeczy.

Krok po kroku:

Zastanów się komu chcesz powiedzieć.

Nie musisz mówić wszystkim. Możesz powiedzieć każdemu. To zależy od Ciebie i relacji jakie tworzysz.

Jeśli chcesz nawiązać z kimś przyjaźń, to gdy powiesz o swoim autyzmie na początku, będziesz miał pewność że jesteś szczery a dzięki temu relacja może stać się silniejsza. Nawiązując nowe znajomości poznajesz drugą osobę a ona chce poznać Ciebie. Jeśli powiesz o swoim autyzmie, zauważysz reakcję drugiego człowieka i będziesz wiedział czy dalsza znajomość ma sens. Autyzm jest częścią Twojego życia, tak jak to co lubisz robić, czy to gdzie lubisz przebywać.

Zastanów się jaki jest Twój autyzm. W jaki sposób on na Ciebie wpływa?

Co Ci sprawia największe trudności? Co jest fajnego w Twoim autyzmie? Co jest dla Ciebie wyzwaniem a co robisz z łatwością?

Zastanów się w jaki sposób twój autyzm wpływa na osobę, której o tym mówisz?

Czy zdarzyły się takie sytuacje, w których Twoje zachowanie było niezrozumiałe dla Twoich bliskich? Jak zareagowali?

Jaki inni zachowują się przy Tobie? Zastanów się dlaczego właśnie w taki sposób. Co możesz z tym zrobić?

Bądź przygotowany na pytania dotyczące ogólnej wiedzy na temat autyzmu.

Ludzie są ciekawi. Chcą poznać coś co będzie dla nich nowe. Mogą pytać o różne rzeczy. Jeśli przygotowujesz się wcześniej, nic Cię nie zaskoczy.

Zastanów się kiedy i gdzie chcesz o tym powiedzieć.

Wybierz miejsce, w którym będziesz czuł się bezpiecznie i komfortowo.

 

Powiedzenie komuś o autyzmie może być trudne. Możesz przećwiczyć taką rozmowę, np. z mamą lub tatą odgrywając scenkę w domu. Zapytaj rodziców, jakie pytania możesz dostać, jakich reakcji możesz się spodziewać. Im lepiej się przygotujesz, będzie łatwiej.

 

 

 

Marta Kowalska
Terapeuta osób z niepełnosprawnością sprzężoną
Dyrektor Przedszkola Wiatr w Żagle

 

 

Bibliografia:
Faherty, C., Autyzm… Co to dla mnie znaczy?, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2016.
https://autisticandunapologetic.com/
https://www.autism-help.org/